6 CÁCH TĂNG KHẢ NĂNG CÓ THAI TỰ NHIÊN

Nếu bạn đang hoang mang và áp lực vì chưa có con thì bạn không phải là người duy nhất. Theo một khảo sát được thực hiện bởi các nhà khoa học, khoảng 7.7% dân số Việt Nam (tương đương khoảng 1 triệu người) đang đối mặt với tình trạng hiếm muộn. Nhưng hãy khoan lo lắng bởi nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, nếu bạn không mắc các bệnh liên quan đến miễn dịch hoặc có vấn đề về sức khỏe sinh sản cần can thiệp y khoa thì khả năng có thai tự nhiên của bạn hoàn toàn có thể được cải thiện bằng cách điều chỉnh một số thói quen nhất định.

Hiếm muộn là gì?

Trước tiên hãy tìm hiểu hiếm muộn là gì. Hiệp hội Y học sinh sản Hoa Kỳ định nghĩa hiếm muộn là tình trạng một cặp vợ chồng không thể có thai sau ít nhất một năm giao hợp bình thường, không áp dụng biện pháp ngừa thai. Hiếm muộn không phải lúc nào chỉ do người vợ, thực tế là trong số các cặp vợ chồng gặp trở ngại sinh sản thì có tới 1/3 lý do là từ người chồng.

Khả năng thụ thai sẽ giảm dần ở cả nam và nữ khi độ tuổi tăng lên, tuy nhiên nữ giới sẽ bị ảnh hưởng nhiều hơn. Ở độ tuổi 30 thì khả năng thụ thai của phụ nữ sẽ chỉ còn xấp xỉ ½ so với lứa tuổi đầu 20, và sau 35 tuổi thì cơ hội mang thai còn giảm sút mạnh mẽ hơn nữa.

Tình trạng hiếm muộn ảnh hưởng đến cả người vợ và người chồng

Những yếu tố nào ảnh hưởng đến sự thụ thai?

Có nhiều nguyên nhân gây ra tình trạng hiếm muộn ở nữ như:

  • Rối loạn tự miễn dịch (VD. Lupus, viêm tuyến giáp Hashimoto, viêm khớp dạng thấp)
  • Giảm dự trữ buồng trứng
  • Các vấn đề liên quan đến cơ quan sinh sản (VD. Lạc nội mạc tử cung, u xơ tử cung, polyp, hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS), suy buồng trứng nguyên phát)
  • Các vấn đề liên quan đến cấu trúc của hệ sinh sản (VD. Tử cung dị dạng, sẹo tử cung do chấn thương hoặc nhiễm trùng trước đó)

Một số nguyên nhân hiếm muộn ở nam bao gồm:

  • Tinh hoàn ẩn (tinh hoàn lạc chỗ)
  • Tăng prolactin máu
  • Chấn thương tinh hoàn
  • Sưng tinh hoàn do nhiễm trùng (VD. Bị quai bị, lậu hoặc chlamydia)
  • Giãn tĩnh mạch thừng tinh (các tĩnh mạch trong bìu bị giãn rộng)

Ngoài ra, các yếu tố liên quan đến thói quen và môi trường sống có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh con ở nam và nữ có thể kể đến như:

  • Giảm cân quá mức hoặc tăng cân quá mức
  • Điều trị hóa trị và xạ trị
  • Tiếp xúc với hóa chất (VD. thuốc diệt cỏ, thuốc trừ sâu, chất ô nhiễm và hóa chất gây rối loạn nội tiết)
  • Tăng huyết áp
  • Ăn kiêng với chế độ quá thiếu dưỡng chất
  • Lao động nặng hoặc luyện tập thể thao quá mức
  • Sử dụng chất kích thích (VD. Thuốc lá, chất gây nghiện, rượu bia)

Theo tổ chức Y tế thế giới, có tới 80 triệu phụ nữ toàn cầu gặp phải tình trạng hiếm muộn. Ở các nước đang phát triển thì con số này còn lớn hơn nữa.

Cách để tăng khả năng thụ thai

Để tăng khả năng thụ thai ở cả nam giới và nữ giới, cần loại bỏ các yếu tố gây nguy cơ. Sau đây là một số cách liên quan đến điều chỉnh lối sống để tăng cơ hội có thai tự nhiên.

1.Duy trì cân nặng hợp lý

Một nghiên cứu đã chỉ ra rằng 96.5% các đấng mày râu bị rối loại chuyển hóa cũng đồng thời mắc phải chứng rối loạn cương dương. Những quý ông béo phì có nguy cơ tạo ra tinh trùng chất lượng kém cao gấp ba lần những anh chàng có chỉ số cơ thể (BMI) bình thường.

Nghiên cứu cũng cho thấy phụ nữ béo phì với BMI cao hơn 30 khó thụ thai hơn phụ nữ có BMI trong mức 20 – 25. Bên cạnh đó, lịch sử y văn cũng đã ghi nhận tỉ lệ sẩy thai ở phụ nữ béo phì là 13.6% trong khi tỉ lệ này ở phụ nữ có cân nặng cân đối là 10.7%. Cân nặng quá cỡ cũng làm tăng nguy cơ bị sẩy thai sớm và sẩy thai nhiều lần.

Tuy nhiên, quá gầy cũng là một yếu tố nguy cơ gây hiếm muộn. Phụ nữ quá nhẹ cân có nguy cơ cao sẽ bị hiếm muộn do rối loạn phóng noãn, còn nam giới có chỉ số BMI thấp thì chất lượng tinh trùng cũng yếu hơn các anh có cân nặng bình thường.

Cách tốt nhất để đạt được và duy trì cân nặng khỏe mạnh là thường xuyên tập luyện thể chất, ăn uống một chế độ giàu chất dinh dưỡng, và hãy luôn để ý khẩu phần khi ăn.

Lưu ý: Một số bệnh lý có thể gây ảnh hưởng trực tiếp đến việc lên cân hay sụt cân. Những trường hợp này cần được tư vấn với chuyên gia hoặc bác sĩ để giải quyết các vấn đề bệnh lý trước.

2. Thực hiện một chế độ ăn lành mạnh

Chế độ ăn có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản ở cả nam giới và nữ giới. Theo “Hướng dẫn chế độ ăn của Hoa Kỳ”, để tăng tỉ lệ thụ thai, cần ăn nhiều trái cây, rau quả, ngũ cốc nguyên cám, các chất béo không bão hòa đơn và không bão hòa đa, thịt nạc động vật và hải sản.

Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng nam giới ăn theo chế độ Địa trung hải (chế độ khuyến khích ăn cá, trái cây và rau, đậu và ngũ cốc nguyên hạt) có chất lượng tinh trùng tốt hơn nam giới ăn theo thực đơn kiểu Mỹ thông thường với nhiều thịt đỏ qua chế biến, nước ngọt và đồ ngọt tráng miệng.

3. Giảm sử dụng caffeine và rượu bia

Một nghiên cứu khác đã chứng minh rằng phụ nữ tiêu thụ hơn 500 mg caffeine mỗi ngày (tương đương với 4 muỗng cà phê) sẽ bị giảm khả năng thụ thai. Đối với nam giới, tuy chưa có bằng chứng khoa học về việc uống cà phê nhiều sẽ dẫn đến vô sinh nhưng đã có nghiên cứu cho rằng việc hấp thụ caffeine có thể làm giảm chức năng sinh sản ở nam giới thông qua việc làm tổn thương DNA của tinh trùng.

Rượu bia cũng được nhiều nghiên cứu “kết tội” là dễ dẫn đến vô sinh. Một bài nghiên cứu dẫn nguồn từ 57 bài nghiên cứu khác đã phát hiện ra mối liên hệ giữa việc sử dụng bia rượu và giảm số lượng tinh trùng. Thêm vào đó, đồ uống có cồn cũng dễ dẫn đến chứng teo tinh hoàn, giảm ham muốn tình dục và giảm số lượng tinh binh. Việc sử dụng bia rượu độ cồn cao có thể coi là “thủ phạm” dẫn đến suy giảm dự trữ buồng trứng và chức năng sinh sản. Một nghiên cứu trên những người phụ nữ trẻ thường xuyên sử dụng bia rượu cho thấy nồng độ AMH của những người này bị giảm đáng kể so với những người kiêng loại đồ uống này. AMH là một hóc-môn được sản sinh từ các nang trong buồng trứng, nó được coi là chỉ số thông báo mức dự trữ buồng trứng. Một nghiên cứu khác cho rằng hội chị em nghiện rượu còn có khả năng bị mãn kinh sớm, đồng nghĩa với việc khoảng thời gian trong độ tuổi sinh sản của họ bị rút ngắn lại.

4. Quản lý stress

Các nhà khoa học đã chứng minh được mối liên hệ giữa stress và khả năng sinh sản. Ở nam giới, stress sẽ làm giảm mật độ và khả năng di chuyển của tinh trùng. Một nghiên cứu trên 950 người đàn ông đã kết luận rằng sự căng thẳng đến từ các nguyên do như biến cố cuộc đời hay công việc có thể làm giảm đáng kể mật độ cũng như số lượng tinh binh

Stress cũng gây tác động tiêu cực đến khả năng sinh sản của nữ giới. Các nghiên cứu đã cho thấy việc căng thẳng kéo dài có thể làm giảm sự thụ tinh của trứng. Nguyên nhân chính xác của hiện tượng này vẫn chưa được giải thích rõ, tuy nhiên, các nhà khoa học tin rằng đó là do ảnh hưởng của sự gia tăng nồng độ các hóc-môn gây stress. Một nghiên cứu khác đã chứng minh những người phụ nữ làm việc nhiều hơn 32 tiếng mỗi tuần khó thụ thai hơn những chị em khác làm việc hàng tuần trong khoảng 16 đến 32 tiếng. Nguyên nhân rất có thể xuất phát từ sự căng thẳng trong công việc.

Có nhiều cách để quản lý stress như luyện tập thể dục, tập thiền định và yoga đều đặn. Thường xuyên liên lạc với bạn bè và những người thân yêu hoặc nói chuyện với những chuyên gia về sức khỏe tinh thần cũng là những cách được khuyến khích.

Luôn giữ cân nặng ở mức cân đối và kiểm soát mức độ stress là hai trong số những thay đổi tốt nhất bạn có thể làm để gia tăng khả năng có thai tự nhiên.

5. Hạn chế tiếp xúc với các chất độc hại trong môi trường

Việc tiếp xúc thường xuyên với các hóa chất độc hại như các dung môi hữu cơ, kim loại nặng, thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ đã được chứng minh là gây tác động xấu đến khả năng thụ thai của cả nam giới và nữ giới. Không những thế, việc phơi nhiễm hóa chất độc hại còn gây nguy cơ sẩy thai liên tiếp. Dẫu biết vậy nhưng thực tế đời sống khó tránh khỏi việc tiếp xúc với mọi loại hóa chất. Do đó hãy lưu ý để hạn chế tiếp xúc với các chất độc hại này bất cứ khi nào bạn có thể.

Một phương pháp để giảm thiểu việc tiếp xúc với thuốc trừ sâu và thuốc diệt cỏ là sử dụng những nông sản được trồng hữu cơ hoặc tham khảo cuốn cẩm nang cho biết 12 loại thực phẩm nhiều thuốc trừ sâu nhất và 15 loại thực phẩm ít thuốc trừ sâu nhất của The Environmental Working Group (EWG Guidelines) để có được sự lựa chọn thực phẩm đúng đắn.

Hãy sử dụng cẩm nang EWG khi mua sắm để chọn được thực phẩm an toàn

Để giảm thiểu hơn nữa việc tiếp xúc hóa chất, hãy sử dụng những thiết bị lọc nước chất lượng cao có khả năng loại bỏ kim loại nặng thường có trong nước máy. Ngoài ra, bạn có thể cân nhắc việc lắp đặt một máy lọc không khí trong nhà để thanh lọc bầu không khí ô nhiễm. Lựa chọn những sản phẩm tẩy rửa và chăm sóc bản thân không chứa chất độc hại cũng là một việc nên làm. Hạn chế sử dụng các đồ đựng bằng nhựa hoặc hộp lót nhựa BPA. BPA được coi là một chất hóa học gây rối loạn nội tiết gây ảnh hưởng xấu đến chức năng sinh sản của nam và nữ. Chất này thường được chứa trong những tờ giấy than (dùng để in biên nhận), có khả năng làm giảm khả năng sinh sản. Để hạn chế tiếp xúc với chất này, hãy chọn nhận hóa đơn điện tử để tránh chạm phải mặt in của tờ biên lai.

6. Tránh hút thuốc

Một vài nghiên cứu đã chỉ ra rằng đàn ông hút thuốc trước và trong giai đoạn mong con sẽ làm giảm lượng tinh dịch cũng như số lượng, sự di động và mật độ tinh trùng so với những người không hút thuốc. Dừng hút thuốc sẽ cải thiện đáng kể sức khỏe thể chất lẫn tình dục của nam giới. Một nghiên cứu đã chứng minh rằng chất lượng tinh trùng được cải thiện đáng kể sau ba tháng cai thuốc lá.

Phụ nữ hút thuốc cũng có nguy cơ cao bị suy giảm khả năng thụ thai so với những người không hút thuốc. Hút thuốc chính là tác nhân gây suy giảm chức năng và dự trữ buồng trứng. Tin tốt là, chỉ cần dừng hút thuốc, khả năng thụ thai của bạn sẽ có thể quay trở lại.

Nếu bạn đang hút thuốc và muốn từ bỏ, hãy hỏi bác sĩ của bạn để được hướng dẫn hoặc tìm những chương trình giúp cai thuốc phù hợp với nhu cầu của bạn.

Kết luận

Một nghiên cứu chuyên sâu khác đã xác định được mối liên hệ giữa thói quen thường nhật và khả năng thụ thai. Khả năng sinh sản của cả hai vợ chồng sẽ được cải thiện tích cực từ các thói quen như duy trì cân nặng ở mức cân đối, thực hiện chế độ ăn uống lành mạnh và thực hành những biện pháp quản lý stress. Nếu bạn đang gặp vấn đề về việc mang thai, hãy tham vấn bác sĩ riêng của bạn hoặc bác sĩ hiếm muộn để được đánh giá một cách chuẩn xác.